17 Ağustos 2022 Çarşamba

Zehra Hanım Yıllar Sonra Kütüphanesi’nde


 


-Mülayim Bey, bugün annemi Kuyucu Murat Paşa Medresesi’ndeki İslam Tetkikleri Enstitüsü Kütüphanesi’ne götürdüm.

- Her daim bahsediyorsun, annenin kütüphanecisi olduğu meşhur kütüphane.

- Evet, o. Küçüklüğüm geçti, o kütüphanede.

- Annen çalışıyordu. Sen de annenle beraber kütüphaneye gidiyordun.

- Evet tam da öyleydi. Peki annen nasıl buldu yeni kütüphaneyi?

- Şaşkınım, zira annemin kütüphanenin eski yerinin daha güzel olduğunu söyleyeceğini düşünüyordum. Öyle olmadı, yeni yeri çok beğendi.

- Eski kütüphane nasıldı, hatırlıyorsun di mi?

- Hatırlamaz mıyım? O zaman çok büyük gelirdi bana, kütüphane. Girişte hemen sağda annemin masası vardı. Solda fiş dolabı. Kütüphanenin en uç köşesinde ise bir koltuk vardı. Annem, Zeki Velidi Togan’ın orada istirahat ettiğini söylerdi. Bir de hemen karşısında bir kasa vardı, kocaman, yeşil. Bunların dışında pek bir şey hatırlamıyorum.

- Bir kütüphanede küçüklük anılarının olması çok etkileyici. Hayatını etkilemiş olmalı.

- Bu konuda kafam çok karışık Mülayim Bey. Küçüklük anılarımın bir kütüphanede olması, bazı bakımlardan çok güzel. Kitabı tanımak, sevmek, daha birçok şey. Çok resmim var, kütüphanenin hemen önünde. Fakat bir çocuğun yeri orası mı? İşte orasını tam kestiremiyorum.

- Sen de beni şaşırttın, bu durumun hayatına yön verdiğini falan anlatacaksın diye düşünmüştüm.

- Yani arada sırada yine kütüphaneye gelseydim de keşke daha çok oyun oynasaydım arkadaşlarımla.

- Neyse, hasılı anneni bir hayli mutlu ettin, aferin sana.

- Eyvallah, Mülayim Bey.

2 Ağustos 2021 Pazartesi

Ahmet Kethüda Çeşmesi





Bânî-i evvel  ki Ahmed Kethüdâ bir ehl-i hayr
Bu mahalde çeşme yapmışdı suyu cârî iken 

Hoca Paşa yangınında muhterik olmuş idi

Çeşme-i nevle hayatın buldu bu cây-i kühen

Hazret-i Abdülhamid Han'ın uluvv-i himmeti

Her harâbe-zârı kıldı sû-be-sû ma'mûr-ı ruşen

Cû-i lutfun akıdup yapdı yeni bu çeşmeyi

Sa'yini meşkûr ede anın Hüdâ-yı zû'l-minen

Ehl-i hayrın nâmı âsârıyla dillerde kalır Âdemî âsârıdır âlemde dâim andıran

Söyledim atşâna Sâ'ib cevherin târihin Aynıdır âb-ı hayâtın nûş kıl bu çeşmeden

1297


Cağoloğlu yokuşundaki çeşme


Ricâl-i Devlet-i aliyye'den ebniye-i hâssa müdürü esbak merhum Seyyid Abdülhalim Efendi'nin 





halîlesi Şerîfe Züleyha Hanım'ın ve bâni-i evvelin ruhlarıyçun el-Fâtiha fî Receb 1287









Ve mine'l-mâ'i külle şey'in hayy

 

22 Temmuz 2021 Perşembe

“İstememek”

-Mülayim Bey, Medreselerin Islâhı isimli Hoca Muhyiddin’in yazdığı  bir risâle var. Bir kitap çalışmam sebebiyle tekrar okudum risâleyi. Risâle 1900’lerin başında yazılıyor. O dönem yaşanan teknolojik gelişmeler de tasvir ediliyor.

- Hamdi! tren, telgraf, elektrik onları anlatıyordur…

- Evet onları anlatıyor. Fakat anlatım tarzı etkileyici geldi bana. Muhtasaran ve meâlen aktarıyorum.

-Buyur..

-“Vaktiyle okyanuslarda rüzgarı bekleyen gemiler, bugün buhar sâyesinde bir aylık yolu bir günde alıyorlar. Bir senede haber alınamayan uzakdoğudaki Japonya ve Çin’den bir saniyede uzakbatıdaki Londra’ya telgraf sayesinde yalana ihtimali olmayan haberler ulaşır. İcad olunan elektrik sayesinde karanlığa bürünmüş olan geceler aydınlandı. Elektrik ocak hizmetlerine, yemek pişirmeye de yarıyor. Yine elektrik bir kahve parasına yüzlerce insan dolusu arabaları saatlerce gezdiriyor. On günde gidilemeyen hırsızlardan geçilemeyen dağları delerek döşeli odanda oturur gibi güneş yüzü görmeden gidiyorsun. Yine tabii fenlerdeki terakkinin izlerinden biri olarak insanlar balonlar sayesinde kuşlarla müsabaka ediyorlar. Piyano çalar gibi bir makinenin üzerinde parmak oynatmakla cerideler gibi evrak basıyorlar. Fotografya sayesinde bir cemiyette bir tiyatroda dolaşan lafları, oyunları, şarkıları, çalgıları evdeki odadan işitiliyor.”

- Hamdi, adam bizim bugünlerde beğenmediğimiz ne varsa nimet diye saymış. Tren, balon, daktilo... Buradan hareketle  sanırım tabii ilimler de medreseler de okutulmalı diyecek.

- Mülayim Bey, o değil de. Yüz yıl sonra ne olacak? Bugünün nimetleri o gün bizim şimdiki tavrımızla mı karşı karşıya kalacak.

- Hamdi, öyle görünüyor. Fakat bundan sonraki gelişmeler tad kaçırıcı da olabilir. Belki de insanlık artık gelişme istemez.

- ‘İnsan’ ve ‘istememek’….  bence bu imkansız Mülayim Bey.

- haklısın Hamdi.

 

3 Temmuz 2021 Cumartesi

Telefon mu balta mı?


Yirmili yaşlarımın başlarına kadar yaşadığım bahçeli evimiz bugün defaatle aklıma geldi, durdu. Oğlum Tuğrul'u Silivri'deki evimizin bahçesinde oynayışını ve de elinden hiç düşürmediği telefonu sanki bir daha hatırlamayacak gibi bırakışını gördükçe eski evimizi düşündüm durdum.

Babam, ne kadar büyük bir nimetin içerisindesiniz derdi, sürekli. Ben daha çok meyve ağaçlarını kastettiğini düşünüyordum, küçükken. Arada sırada da kızıyordum babama. Zira bitmiyordu evin dertleri. Haşerat, hatta, babamın av hastalığı sebebiyle bahçede sayıları bazen 2 hatta 3 olan köpeklerin üzerindeki ilaçla yok edilemeyen pireler. Bunların yerine bir apartman dairesi daha cazipti oysa ki. Güzel yanları da vardı elbet. Bahçede kuyu kazmak, kimseye çaktırmadan ateş yakmak gibi bir sürü oyun. Hatta av hastası bir babanız varsa size aldığı havalı tüfekle bahçeyi av yerine bile çevirebilirsiniz. Biraz kar da yağdı mı kar üstüne bıraktığınız bir kaç buğday tanesine toplanan sığırcıklardan birini vurabilirsiniz. Bahçedeki tadilattan kalan bir kum eleğinden yaptığınız kapanla beş hatta altı sığırcık bile yakalayabilirsiniz. 

Bunları bir apartman dairesindeki çocuk hayal bile edemezdi. 

Gitgellerle geçmişti küçüklüğümüz. Acaba evimiz nasıldı? Oynamak için iyi olabilirdi ama ya konforu?! Bahçede her yıl tekrarlanan işler de vardı, günlük rutinler de. Bahçe kazılacak, köpeklere yem verilecek, ceviz toplanacak, muşmula toplanacak, kuyudaki dalgıç motoru çalıştırılacak, sebzeler ağaçlar sulanacak, daha bir dolu iş. Bitmiyordu işler. 

Bizler, zaman zaman apartman hayatına hasretle baksak da sahiplenmiştik evimizi. Babam,  'size güzel bir teklifle geliyorum" diye kapımıza gelen müteahite, biz hayatımızdan memnunuz diye cevap verişimi bir hayli takdir etmişti. Ben de babamın bu takdirine çok sevinmiştim. 

Belki de salgının etkisiyle bugünlerde anlamaya başlıyorum ki o evin bize kazandırdıkları çok daha fazla imiş.

Bugün Silivri'deki bahçeli evimizde oynayan oğlum Tuğrul'un bir günde kazandığı gelişimi görünce o eski evimizin değerini takdir edebildim, sanki. Tuğrul'un eline balta alışı, onu tahtaya vuruşu beni hiç kaygılandırmadı. Elinde daima olan telefondan çok daha masum geldi bana o balta. 




2 Kasım 2020 Pazartesi

Burhan Kuzu

 - Burhan Bey ile ilgili âilemden de çok hikaye dinledim, Mülayim Bey. Burhan Bey, Nevzat Yalçıntaş uğrarlarmış İslam Araştırmaları'na. Annem onun espiritüel kişiliğinden bahsederdi. 

- Başkanlık sisteminin mimarıdır denilebilir. Erken sayılabilecek bir dönemde hep bu sistemi savundu. 

- Evet, evet. Televizyonda eğlene eğlene izlediğim ve takdir ettiğim nadir akademisyenlerdendi. 

- Yani fiyakalı mesleği vardı. Yetmişlerde akademisyenliğin oldukça havalı olduğu bir dönemde akademiye girmiş. O zaman 'asistan' ifadesi bile ayrı bir havalı. Bir de akademinin meşhur sorusu 'ne çalışıyorsun'a verilecek cevabı muhteşem: "anayasa hukuku".

- Diyorsunuz ki kim onunla arkadaş olmak istemez. 

- Denir ki bir tabib bir de avukat dost her daim iyidir. 

-Aslında ben Burhan Kuzu ile ilgili başka bir hikaye anlatacağım. Sanırım 10 seneden daha fazla oldu. Fakültemizin sekreteri emekli olmuş, yeni sekreter olmak isteyen namzedler de belirmişti. Burhan Kuzu bu adaylardan birisi için telefonla tezkiyede bulundu, o zamanki dekana. Fakat dekan Burhan Bey'in tezkiye ettiğini atamadı, hâsılı komik bir iş oldu, yakınlardaki bir birimdeki bir memur Fakültemize sekreter olarak görevlendirildi. Çok kötü olmuştu cidden. Fakülte sekreteri Fakülte'de ne olduğundan bî-haberdi. 

- Fakat şaştım açıkcası. Burhan Kuzu tezkiye etmiş. O memur sekreter olmalıydı sanki. 

- Bu konuda Burhan Kuzu'nun ne dediği önemli. Bence Rahmetlinin yaptığı samimî bir tezkiye idi. Tezkiyesini yaptı ve sonra da ne oldu ne bitti diye pek ilgilenmedi. 

- Bunu bir fazilet olarak saymak gerek sanki. 

- Haklısınız. Allah rahmet eylesin. 

Fakülte İnşaatında Bir Mecusi


 - Mülayim Bey, size daha önce de anlatmıştım. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi şu an Fatih'te bulunan binasına 2006 yılında taşınmıştı. Ben, Osman Sacid Arı ve Bekir Kuzudişli taşınmanın yaklaşık bir yıl öncesinde 'öncü birlik' olarak inşaat halindeki binaya gönderilmiştik.  Şimdilerde A Blok dediğimiz akademisyenlerin odalarının bulunduğu binada hemen girişteki odayı bizlere vermişlerdi. 

- Türkiyat'a, Üniversite Matbaasına komşuydunuz, anlaşılan. 

- Evet, evet. Belki bilmiyorsunuzdur her iki bina da yıkıldı yıkılacak bugünlerde. 

- O şekilsiz binaların yıkılmasına sevinmemek mümkün mü ? 

- Neyse, girişteki odada bizler bir hayli hatıra biriktirmiştik. Öncelikle oda kışın çok soğuktu. Isınmayan, inşaat halindeki bina soğuğu. Büyükçe bir soba almıştık fakat pek kâr etmemişti. O sobada bir kaç defa kestane kebap tecrübemiz oldu da soba bize o kadar da değil dedi. 

- Bu durum sizler için bütün bunlara rağmen iyi olmuştur ne bileyim. 

- İyi oldu evet. Akademik hayatla meşgul olduk. Açıkcası geldiğimiz yer Bahçelievler olduğu için özlemedik de. Fakat bazı lüzumsuz işlerle de uğraştık tabi. 

- Ne gibi. 

Müteahit ile onun adamları ile muhatap olma en başta. Gerçi o müteahit daha sonra bizim hanımın ailesinin evinin de müteahiti çıktı. Neyse ona ve adamlarına her daim o meşhur soruyu sorduk: 'ne zaman bitecek!'

- Amma bitti en sonunda. 

- Bitti de altı koca sene ha bitti ha bitecek ile geçti. En sonunda bin bir türlü hâdise ile binaya taşındık. Bir işçi vardı. Adını tam hatırlayamıyorum. Osman Sacid ile beraber arada konuşuyorduk onunla. İranlı olduğunu öğrenince Müslümandır diye düşünmüştük. Daha sonra konuşunca Mecusi olduğunu anlamıştık. 

- İranlı işçi Mecusi çıktı yani. 

- Yani tabi çok da şaşılacak bir şey değil de biz hayret etmiştik. Nerede şimdi acaba ? 

- Kuvvetle muhtemel buradan Avrupa'ya geçmiştir. 

- Olabilir.