- Mülâyim Bey, Markar Esayan'ın ölüm haberi dikkatinizi çekmiştir, herhalde. Bizim nesil bir gayrimüslimin Müslümanlar tarafından övgü dolu sözlerle yâd edilmesine pek alışık değil. Etrafımdakilerin bu konuyla ilgili genel tavırları bu şekilde oldu. Şaşırdılar bir hayli.
- Bizim nesil için ise çok yadırganacak bir durum değil. Fakat benim gençliğimde de yavaş yavaş azalmaya başlıyordu tür durumlar açıkcası.
- Mülâyim Bey, dedemin bir nargile arkadaşı varmış, adı "Dırdat". Rahmetli anneannemin ifadesi ile Dırdat Efendi, teyzemin ifadesi ilse "Dırdat Amca".
- Amca !
- Evet, amca. Yeni nesil bir gayrimüslime amca demeyi bir hayli yadırgayacaktır.
- Ben de yadırgadım. Neden amca diyoruz diye defaatle sordum, Teyzeme. Onun bu soru için bir klişe cevabı vardı. O cevap da -açıkcası- beni bir hayli etkilemişti. Teyzem şöyle diyordu: "Dırdat Amca, Ramazanda dedeme hürmeten oruç tutarmış".
- Hadi canım sen de. Bu benim yaşımdakiler için bile fazla.
- Yahu öyle de, sanırım bu ifadeyi Ramazanda nargile, çay felan içmezmiş gibi anlamak lazım.
- Ben bu şekilde çok amca, teyze hatırlıyorum. Bunun sebebi imporatorluk bakiyesi olmaklık. İmparatorluk kültürün devamı şeklinde bakmak lazım bu gibi durumlara. O kültürden ne kadar uzaklaşılırsa o kadar da yadırganıyor bu durum.
- Daha sonra tarih okurken ben de bu şekilde anlamaya başladım. Fakat benim aklıma hep başka sorular geliyor. Bazı meseleleri konmuştular mı konuşmadılar mı çok merak ediyorum.
- Hangi meseleleri?
- Mülayim Bey, her gün buluşurlarmış, nargile içerlermiş, arada hiç mi dini konulara girmediler? Tarihi konular üzerine hiç mi konuşmadılar? Yoksa aralarında bu konuları açmamak üzere adı konmamış bir konsensüs mü vardı?
- Ben bu konuların açılmadığını hatırlıyorum.
- Ben de öyle düşünüyorum. Fakat sadece komşuluk üzerine kurulu bir arkadaşlık ne kadar sağlıklı olacak ki. Gerçek arkadaş kendisi için doğru olan fikirleri muhatabına da anlatmalı, onu iknaya çalışmalı. Bu muhataba saygı duymamak değil. Kendi için istediği şeyi onun için de istemek sanki.
- Bence dedenle Dırdat Amca bu konulara hiç girmemiştir.
- Bence de.
